تقویم
هر سالی را میان 1001 ق.م. و 3000 م. برگزینید. تقویم مراحل ماه، اعتدال‌ها و انقلاب‌ها، و اوقات معینی را که از آنها نتیجه می‌شوند می‌دهد — با روز هفته، غروبی که هر روز را می‌گشاید، و تاریخ در هر دو حساب یولیانی و گریگوری.
Meeus Almanac
New moons, full moons, equinoxes, solstices and the biblical feast days for any year from 1001 BCE to 3000 CE — with the weekday, the sunset that opens each day, and the date in both the Julian and the Gregorian calendar.
Feast days
| Holy convocation | Feast | Date | Weekday | Gregorian calendar | Julian calendar | Begins | Ends |
|---|
Events
| Event | Date | Weekday | Gregorian calendar | Julian calendar | Time UT |
|---|
The feast days
The feast dates follow the rule set given for this calendar, not any rabbinic or modern reckoning. Every day runs from sunset to sunset, so each feast begins at the sunset of the previous evening.
Two places are at work, and they are not the same one. The calendar is reckoned at Jerusalem, always: it is the sunset there that decides whether a new moon falls before or after a day boundary, and so which day carries which date. Moving the observer does not move a single date. What the observer sets is where you are standing — and that decides at what moment the day you have been told about actually opens and closes for you. The two sunset columns are computed for that place from Meeus chapters 12, 15, 22 and 25, and are shown on your own clock; for years outside the age of time zones they fall back to local mean solar time, and the line under the table says which of the two you are looking at.
Every month begins at the new moon. By rule 1, month I is the lunation that holds the first full moon after the March equinox — so that full moon lands on the 14th or 15th, at Passover, and the first day of month VII is a new moon as rule 7 requires. Pesach is the 14th, the Feast of Unleavened Bread runs from the 15th to the 21st, and the Day of Firstfruits is whichever of those days has its daylight half on a Sunday, so it always runs from sunset on Saturday to sunset on Sunday. The Feast of Weeks is 49 days later, again Saturday sunset to Sunday sunset. The Day of Trumpets, the Day of Atonement and Tabernacles fall on the 1st, the 10th, and the 15th to the 22nd of month VII.
Month I usually begins before the equinox: the rule asks that the month contain the first full moon after it, not that it start after it.
“New moon” here means the astronomical conjunction, the moment the Moon passes the Sun and is invisible. Counted from that instant, the full moon of month I falls on the 16th in 1860 of the 4001 years covered, the 15th in 1538, the 17th in 582 and the 14th in only 21 — that is, a day or two after Pesach on the 14th. A calendar that instead opens the month at the first visible crescent, one to two days after conjunction, moves the whole month later and brings that full moon back onto the 14th or 15th. Which of the two you mean changes every date on this page by a day or two.
In 64 of the 4001 years covered, the first full moon follows the March equinox by less than half a day; the page flags those, because a marginally different reading of “after the equinox” would move the entire year one lunation on.
How these dates are computed
Moon phases follow chapter 49 of Astronomical Algorithms: the mean phase from the lunation number k, then 25 periodic terms in the Sun's mean anomaly M, the Moon's mean anomaly M′ and its argument of latitude F, plus 14 planetary corrections. Equinoxes and solstices follow chapter 27 — table 27.A for years up to +1000, table 27.B after that, corrected by the 24 periodic terms of table 27.C.
The algorithms yield Dynamical Time. Times shown here are Universal Time, obtained by subtracting ΔT from the polynomial expressions of Espenak & Meeus, the standard extension of chapter 10 back to −500. ΔT grows from about a minute in 1900 to roughly 4¾ hours in 500 BCE, so it dominates every ancient date on this page.
Year numbering is astronomical: year 0 is 1 BCE, year −500 is 501 BCE. Before 15 October 1582 the Julian column is the date as it would actually have been written and the Gregorian column is proleptic; from that date on it is the other way round. The civil column is the darker one. The weekday is unbroken across the 1582 reform — it is derived from the Julian Day number itself.
Expect the moon phases to be good to about a minute for recent centuries and to a few minutes in antiquity; equinoxes and solstices to well under a minute after +1000 and within about a minute before it. The uncertainty in ΔT itself — tens of minutes at 500 BCE — is far larger than either.
تاریخ‌ها چگونه به دست می‌آیند
ستاره‌شناسی از آنِ Jean Meeus است، Astronomical Algorithms (ویرایش دوم): فصل 49 برای مراحل ماه، فصل 27 برای اعتدال‌ها و انقلاب‌ها، فصل 7 برای روز یولیانی و روز هفته، و فصل‌های 12، 15، 22 و 25 برای غروب آفتاب در اورشلیم. اینها زمان دینامیکی را می‌دهند؛ زمان‌های نشان‌داده‌شده زمان جهانی‌اند، که با کم کردن ΔT بر پایهٔ عبارت‌های چندجمله‌ای Espenak و Meeus به دست می‌آیند.
ΔT جزئیاتی کم‌اهمیت نیست. در سال 1900 حدود یک دقیقه است و در سال 500 ق.م. تقریباً چهار ساعت و سه‌ربع — رانش انباشته میان چرخش زمین و زمان یکنواخت. برای یک تاریخ باستانی، این بیش از هر چیز دیگری در محاسبه پاسخ را جابه‌جا می‌کند.
روز از کجا آغاز می‌شود
هر چه در این صفحه هست به یک انتخاب بستگی دارد: روز با غروب آفتاب آغاز می‌شود، نه در نیمه‌شب. این انتخاب از من نیست. در متن آمده است، و به چهار شیوه هم‌زمان — که نخستینِ آنها را به‌سادگی می‌توان شمرد.
به‌صورت حساب. دو فرمان دربارهٔ یک عید سخن می‌گویند، و باید با هم بخوانند. لاویان می‌گوید کدام روزهاست:
از روز پانزدهم همان ماه، عید فطیر برای خداوند آغاز می‌شود و تا هفت روز باید فقط نان بدون خمیرمایه خورده شود. لاویان 23:6
پس عید از پانزدهم تا بیست و یکم ادامه دارد. خروج می‌گوید خوردن کی آغاز می‌شود و کی پایان می‌یابد:
از غروب روز چهاردهم تا غروب روز بیست و یکم این ماه باید نان بدون خمیرمایه بخورید. خروج 12:18
بشمارید. اگر روز با غروب آغاز شود، «غروب روز چهاردهم» همان لحظه‌ای است که پانزدهم آغاز می‌شود، و «غروب روز بیست و یکم» لحظه‌ای است که بیست و یکم پایان می‌یابد. میان این دو درست هفت روز هست: از پانزدهم تا بیست و یکم. آنگاه دو فرمان یک چیز را می‌گویند.
اگر روز در بامداد آغاز می‌شد، «غروب روز چهاردهم» در میانهٔ چهاردهم می‌افتاد — بنا بر لاویان یک روز زودتر — و خوردن نیز نیم روز زودتر پایان می‌یافت. آنگاه دو فرمان در هر دو سر با هم تناقض داشتند. تنها یک حساب هست که با آن جور درمی‌آیند.
به‌صورت تاریخ‌گذاری. در روز کفاره، گذر روز تنها بیان نمی‌شود؛ برای تاریخ‌گذاری یک روز به کار می‌رود.
از غروب روز نهم ماه هفتم تا غروب روز بعد، روز مخصوص کفاره است و باید در آن روز روزه بگیرید و استراحت کنید. لاویان 23:32
روز کفاره دهم ماه است (لاویان 23:27). اینجا از غروب نهم تاریخ‌گذاری می‌شود. این تنها در صورتی تاریخ‌گذاری درستی است که غروب نهم از پیش به دهم تعلق داشته باشد.
در عمل. جایی که متن مردمی را نشان می‌دهد که زمان را می‌پایند، آنها آفتاب را می‌پایند. نحمیا دستور می‌دهد دروازه‌های اورشلیم «از غروب آفتاب روز جمعه» بسته شوند، پیش از شبّات (نحمیا 13:19) — اگر شبّات تنها بامداد روز بعد آغاز می‌شد، این زود بود. و در کفرناحوم جماعتی منتظر آفتاب می‌ماند:
شامگاهان، پس از غروب آفتاب، مردم بیماران و دیوزدگان را نزد عیسی آوردند. مرقس 1:32
منتظر ماندند، زیرا شبّات بود و نمی‌توانستند چیزی حمل کنند؛ با غروب آفتاب شبّات به پایان رسید. در آن سوی همین مرز لوقا ایستاده است: روز تدارک است، و در حالی که یوسف جسد را پایین می‌آورد، شبّات نزدیک می‌شود (لوقا 23:54). یک شبّات با غروب آفتاب بیرون می‌رود؛ دیگری وارد می‌شود.
و در روایت آفرینش. شناخته‌شده‌ترین بخش در پایان می‌آید، و عمداً.
او روشنایی را «روز» و تاریکی را «شب» نامید. شب گذشت و صبح شد. این، روز اول بود. پیدایش 1:5
این جمله در هر روز آفرینش بازمی‌گردد: نخست شامگاه (در عبری erev)، سپس بامداد، سپس روز شمرده می‌شود. با حساب از غروب جور است، و از روزگار باستان این‌گونه خوانده شده است. اما می‌توان آن را عبارتی پایانی هم خواند — کار در روشنایی انجام می‌شود، و سپس یک شامگاه و یک بامداد می‌گذرد. افزون بر این، در همان آیه نیمهٔ روشن روز و نیمهٔ تاریک شب نامیده می‌شود، پس واژهٔ «روز» در آنجا دو کار انجام می‌دهد.
از همین روست که پیدایش اینجا در پایین ایستاده است و نه در بالا. با این حساب جور است؛ آن را قطعی نمی‌کند. آنچه آن را قطعی می‌کند فرمان‌های بالاست، و آنها را می‌توان شمرد.
قاعده‌هایی که عیدها از آنها پیروی می‌کنند
پس هر روز از غروب تا غروب است، و هر روز از اوقات معین از غروبِ پیش از تاریخ نشان‌داده‌شده آغاز می‌شود. هر ماه با ماه نو آغاز می‌شود. ماه I آن دورهٔ قمری است که نخستین ماه کامل پس از اعتدال مارس را در بر دارد — تا آن ماه کامل در پسح بیفتد، و نخستین روز ماه هفتم یک ماه نو باشد.
متن برای این روزها نه یک واژه بلکه چهار واژه به کار می‌برد، و این واژه‌ها یک چیز را نمی‌گویند. جدول آنها را از هم جدا نگه می‌دارد.
اوقات معین: در عبری mo’ed، که ترجمهٔ معاصر رایگان (OPCB) آن را «اعیاد خداوند» ترجمه می‌کند. این واژهٔ فراگیر است: لاویان 23:4 هر روز این فصل را زیر آن گرد می‌آورد — از جمله پسح و عید نوبر، که روزهای کارند.
محفل مقدس: miqra qodesh، گردهمایی‌ای که فراخوانده می‌شود. هفت روز در سال این نام را دارند، و همان هفت روزی‌اند که منورا در صفحهٔ نخست می‌شمارد.
روز استراحت: shabbaton. این بر محفل مقدس افزوده می‌شود، و تنها در عید شیپورها (لاویان 23:24) و در روز نخست و روز هشتم عید سایبان‌ها (لاویان 23:39) می‌آید.
شبّات بزرگ: shabbat shabbaton، سنگین‌ترین عنوان از همه. در این فصل تنها دو بار می‌آید: در شبّات هفتگی (لاویان 23:3) و در روز کفاره (لاویان 23:32). پس آن روز هم‌تراز خودِ شبّات گذاشته می‌شود. واژهٔ بزرگ از لاویان نیست بلکه از یوحنا 19:31 است، جایی که در یونانی آن روز «بزرگ» خوانده می‌شود (OPCB: «شَبّات و روز اول عید»).
سه روز در جدول هیچ عنوان استراحتی ندارند: ماه نویی که سال با آن گشوده می‌شود، پسح، و عید نوبر. این از قلم نیفتاده است. در این سه روز کاری انجام می‌شود — ماه دیده می‌شود، بره ذبح می‌شود، بافه تکان داده می‌شود — به‌جای استراحت.
پسح در بعدازظهر چهاردهم، پیش از غروب، می‌افتد. عید نوبر و عید هفته‌ها هر دو از غروب شنبه تا غروب یکشنبه‌اند، زیرا هر دو روزِ پس از یک شبّات‌اند.
ردیف نخست بیرون از سال است و برای مقایسه آنجا ایستاده است. لاویان 23 پیش از همهٔ عیدها با آن آغاز می‌شود، و درست همان دو عنوانی را به آن می‌دهد که روز کفاره پایین‌تر می‌گیرد.
| روز | چه وقت | محفل مقدس | استراحت |
|---|---|---|---|
| شبّات هفتگی | لاویان 23:3 | شبّات بزرگ — لاویان 23:3 | |
| نخستین روز سال | I 1 | — | — |
| پسح | I 14 | — | — |
| عید نان فطیر | I 15 – I 21 | روزهای 1 و 7 — لاویان 23:7-8 | — |
| عید نوبر | درون I 15 – I 21 | — | — |
| عید هفته‌ها | 49 روز بعد | لاویان 23:21 | — |
| عید شیپورها | VII 1 | لاویان 23:24 | روز استراحت — لاویان 23:24 |
| روز کفاره | VII 10 | لاویان 23:27 | شبّات بزرگ — لاویان 23:32 |
| عید سایبان‌ها | VII 15 – VII 22 | روزهای 1 و 8 — لاویان 23:35-36 | روز استراحت در هر دو — لاویان 23:39 |
بهار و پاییز
هر آنچه در بالا آمد قابل محاسبه است. آنچه در پی می‌آید نه: خوانشی از تقویم عیدهاست که بسیاری از مفسران از آن پیروی می‌کنند، و اینجا به‌عنوان یک خوانش ایستاده است و نه یک نتیجه.
اوقات معین در دو گروه قرار دارند با تابستانی خالی میانشان. گروه نخست از پسح تا عید هفته‌ها، و گروه دوم از عید شیپورها تا عید سایبان‌ها ادامه دارد. بنا بر این خوانش، روزهای بهار به آمدن نخست عیسی (Yeshua) و روزهای پاییز به بازگشت او به‌عنوان پادشاه اشاره می‌کنند. منورا در صفحهٔ نخست همین تقسیم را نشان می‌دهد: از هفت محفل مقدس، سه در بهار و چهار در پاییز ایستاده‌اند.
آنچه این دو گروه را از هم جدا نگه می‌دارد تفسیر نیست، بلکه زمان‌بندی است. دربارهٔ روزهای بهار، خودِ عهد جدید می‌گوید که چیزی در آنها تحقق یافت، و هنگامی که این را می‌گوید، روز را نام می‌برد:
| روز | آن روز در لاویان چیست | عهد جدید کجا به آن می‌پردازد |
|---|---|---|
| پسح | بره‌ای که در بعدازظهر چهاردهم ذبح می‌شود (لاویان 23:5) | 1 قرنتیان 5:7 |
| نان فطیر | هفت روز بدون خمیرمایه (لاویان 23:6-8) | 1 قرنتیان 5:7-8 |
| عید نوبر | نخستین بافه تکان داده می‌شود، فردای شبّات (لاویان 23:10-11) | 1 قرنتیان 15:20-23 |
| عید هفته‌ها | پنجاه روز بعد، دو قرص نان تکان داده می‌شود (لاویان 23:15-17) | اعمال 2:1-4 |
با روزهای پاییز وضع دیگرگونه است. آنجا لاویان روز را توصیف می‌کند و عهد جدید تصویرهای آن را به کار می‌گیرد — اما هیچ جا نمی‌گوید که خودِ آن روز تحقق یافته است:
| روز | آن روز در لاویان چیست | تصویرها کجا بازمی‌گردند |
|---|---|---|
| عید شیپورها | یادبودی با نواختن شیپور، روز نخست ماه هفتم (لاویان 23:24) | 1 قرنتیان 15:52؛ 1 تسالونیکیان 4:16 |
| روز کفاره | تنها روزی که کاهن اعظم به پشت پرده می‌رفت (لاویان 16؛ 23:27-32) | عبرانیان 9:24-28 |
| عید سایبان‌ها | هفت روز سکونت در سایبان‌ها، و یک روز هشتم (لاویان 23:34-43) | زکریا 14:16-19؛ مکاشفه 21:3 |
این تفاوت تمام چیزی است که این خوانش را بر دوش دارد، و ارزش دارد که به آن پایبند بمانیم: گروه نخست در خودِ متن به رویدادی بسته است، گروه دوم نه. کولسیان 2:16-17 این روزها را «سایه‌ای» می‌نامد از آنچه قرار بود بیاید — سایهٔ چیزی که بوده است، و چیزی که هنوز در پیش است.
هیچ یک از اینها تقویم بالا را تغییر نمی‌دهد. آن تقویم روزها را محاسبه می‌کند؛ آنچه معنای آنهاست بیرون از آن قرار دارد.
و ماه نو؟
ماه نو در فهرست لاویان 23 نیست. این فصل شبّات و هفت روز سالانه را نام می‌برد، و ماه نوِ ماهانه در میان آنها نیست. در بیشتر جاهای دیگر، ماه نو در کنار آنها گذاشته می‌شود و نه زیر آنها: «در روز شَبّات و ماه نو و جشنهای سالیانه» (1 تواریخ 23:31) — سه چیز پشت سر هم، و همین‌طور در اعداد 10:10 و اشعیا 1:14.
اما در یک جا عکس این رخ می‌دهد:
وظیفهٔ حاکم این است که به هنگام عیدهای اول ماه، روزهای شَبّات و سایر اعیاد، حیوانات قربانی سوختنی، هدایای آردی و هدایای نوشیدنی را برای قوم آماده سازد. او باید قربانی گناه، هدایای آردی، قربانی سوختنی و قربانی سلامتی را برای کفارهٔ گناه قوم اسرائیل آماده سازد. حزقیال 45:17
این ترجمه آزاد است و ساختار عبری را نشان نمی‌دهد. در عبری، پس از عیدها، ماه‌های نو و شبّات‌ها، عبارت چهارمی می‌آید (در King James: “in all solemnities of the house of Israel”) که هیچ وی پیش از خود ندارد: نوع چهارمی در کنار سه نوع پیشین نیست، بلکه جمع‌بندی آنهاست. عیدها، ماه‌های نو و شبّات‌ها با هم همهٔ اوقات معین خاندان اسرائیل را تشکیل می‌دهند. آنجا ماه نو به‌راستی زیر اوقات معین قرار می‌گیرد. هوشع 2:11 کمابیش همین کار را می‌کند، هرچند آنجا یک و هست.
دلیل دومی برای به حساب آوردن آن هست، و هیچ کس با آن مخالف نیست: سرانجام یک ماه نو در لاویان 23 نام برده می‌شود، ماه نوِ ماه هفتم. عید شیپورها هم‌زمان یک ماه نو و یکی از اوقات معین است.
اینکه ماه نو روزی بود که در آن چیزی رخ می‌داد جای تردید ندارد. هدیه‌ای به آن تعلق داشت (اعداد 28:11)، در آن شیپور نواخته می‌شد (اعداد 10:10)، و در گفتار روزمره در کنار شبّات می‌ایستد: «امروز که اول ماه یا روز شَبّات نیست» (2 پادشاهان 4:23).
خلاصه: به معنای محدود لاویان 23، ماه نو از اوقات معین نیست؛ به معنای گسترده حزقیال 45:17، هست. جدول بالا به فهرست محدود پایبند می‌ماند، زیرا همان است که هفت محفل مقدس را تثبیت می‌کند. اما ماهی که ماه نو می‌گشاید، هر هفت را تثبیت می‌کند.
کجا نامطمئن است، و چرا
دو جا، و هر دو ارزش دانستن دارند پیش از آنکه به تاریخی تکیه کنید.
سال‌های مرزی. در 64 سال از 4,001 سالی که پوشش داده می‌شود، نخستین ماه کامل کمتر از نیم روز پس از اعتدال مارس می‌آید — در یک مورد پانزده دقیقه. خوانشی اندکی متفاوت از «پس از اعتدال» کل سال را یک دورهٔ قمری جلو می‌برد. این سال‌ها در جدول بالا به‌جای پاسخی بی‌صدا، هشداری دارند.
مقارنه یا هلال. ماه نو در اینجا مقارنهٔ نجومی است، لحظه‌ای که ماه از برابر خورشید می‌گذرد و نادیدنی است. اگر از آن لحظه شمرده شود، ماه کامل ماه I در 1,860 سال از آن سال‌ها در روز 16 می‌افتد، در 1,538 سال در روز 15، در 582 سال در روز 17 و تنها در 21 سال در روز 14 — یک یا دو روز پس از پسح در روز 14. تقویمی که در عوض ماه را با نخستین هلال دیدنی، یک یا دو روز پس از مقارنه، می‌گشاید، همه چیز را دیرتر می‌برد و آن ماه کامل را به روز 14 یا 15 بازمی‌گرداند. اینکه کدام را در نظر دارید، هر تاریخی را در این صفحه تغییر می‌دهد.